Кина со локална валута и сопствен платен систем – стратегиски приоритет
Кина продолжува да го засилува притисокот кон дедоларизација и јакнење на финансиската самостојност, промовирајќи го сопствениот систем за трансакции во странство – CIPS (Cross-Border Interbank Payment System) – како алтернатива на западниот SWIFT.
Општинската влада на Шангај објави нов развоен план за промоција на локалната валута „на прво место“, во кој се предвидува поширока употреба на јуанот во меѓународните плаќања и финансирања, особено во клучните индустриски и технолошки зони.
Јуанот како глобален играч
Со цел да ја зголеми финансиската независност во време на зголемени тензии со САД, Кина ги повикува банките и државните компании да користат јуан за надворешно плаќање и порамнување на трансакции. Особено се охрабруваат централните државни претпријатија и глобалните кинески компании да го изберат јуанот како основна валута во надворешната трговија.
Шангај како финансиски хаб е во срцето на оваа стратегија, со иницијативи за:
Засилена промоција на CIPS и приклучување на повеќе банки.
Поддршка за инвестирање и финансирање во јуани.
Воведување механизми за евалуација на користење јуан во прекугранични активности.
Поддршка за проектите поврзани со “Појасот и патот”.
Глобални последици и нови геоекономски рамнотежи
Потезите на Пекинг доаѓаат во време кога се бележи растечка соработка меѓу Кина и земји како Бразил, Русија и Иран, кои исто така бараат алтернативи на доларот во билатералната трговија. Зголеменото учество на банките и корпоративните субјекти во CIPS потенцијално може да ја намали доминацијата на САД во глобалниот финансиски систем.
Според последните податоци, повеќе од 1.400 финансиски институции од над 110 земји се веќе приклучени кон CIPS, систем што е оперативен од 2015 година, но во последните години бележи значителен раст.
SWIFT vs. CIPS – Глобални платни системи
SWIFT (Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication)
- 🌍 Седиште: Белгија
- 🏛 Основан: 1973
- 💱 Валута: Нема сопствена валута, користи глобални
- 🔐 Протоколи: Работи како мрежа за пораки, не врши трансакции
- ⛔ Политички ризици: Подложен на санкции, геополитички влијанија
- 🌐 Покриеност: 200+ земји, 11,000+ институции
CIPS (Cross-Border Interbank Payment System)
- 🌍 Седиште: Шангај, Кина
- 🏛 Основан: 2015
- 💱 Валута: Главно во јуани (CNY)
- 🔐 Протоколи: Ол-ин-ван систем: пораки + расчистување
- 🛡 Суверенитет: Поддржан од кинеската централна банка
- 🌐 Покриеност: 110+ земји, 1,400+ институции (расте)
Овој потег на Кина може да биде пресвртница во новата ера на валутна поларизација во меѓународната трговија. Додека САД продолжуваат со санкции и контрола преку SWIFT, Кина настојува да обезбеди „суверена алтернатива“ – со стабилен јуан, флексибилен платен систем и засилено влијание во глобалната економија.