February 1, 2023

2022 ГОДИНА НА УНИШТЕНИ ТРИ МИТА

1. Митот за постоењето на меѓународното право засекогаш замина во минатото. Се покажа дека ова право не постои, туку постои само правото на посилниот и тоа само на територијата што тој ја контролира. 2022 година покажа дека е можно, без никакво јасно оправдување, дури и без санкции на ОН, да се замрзнат државните девизни резерви, дури и ако тие се едни од најголемите резерви во светот, а припаѓаат на земја која е постојана членка на ОН. Совет за безбедност со право на вето. Можно е да се плукаат по сите договори во рамките на СТО и произволно да се забрани членка на оваа организација да снабдува разни стоки. Дека можеш да саботираш гасовод во сопственост на приватна фирма во територијалните води на независна држава, а за тоа нема да платиш ништо.

Се покажа и дека сите меѓународни конвенции, без разлика дали се работи за забрана за развој на биолошко оружје, правилата за постапување со воени затвореници и цивили и сите други, како и договорите на кои западните земји се гаранти, не вредат за хартијата на која се напишани. Ниту договори со некои истакнати членови на меѓународната заедница, на пример со Германија. И нивниот углед стана безвреден.

2. 2022 година. го уништи митот за суверенитетот на повеќето европски земји. Се покажа дека тие, со можен исклучок на Унгарија и Србија, не се способни да водат никаква независна политика. И ова се однесува дури и на прашања поврзани со нивните основни интереси. Имено, едно е повремено да се испраќаат мали контингенти на другиот крај на светот за да учествуваат во друга американска војна, каде што американските бомби и проектили и онака ќе ја завршат целата работа, или да се гласа во Генералното собрание на ОН, кое сè уште не влијае на било што, а сосема друго е да се остави сопствената индустрија без суровини, извори на енергија и нарачки.

Тоа значи дека ќе го исцрпите вашиот буџет, ќе ги оставите вашите граѓани без работа и ќе ги закопате вашите изборни перспективи за иднината. Денес Европа е токму тоа: еден куп вазални држави и држави кои знаат дека одат кон пропаст, но не можат да и одолеат. Болно, но земјите како Франција, Германија, па дури и Италија и други, како што се „неутралните“ Австрија и Швајцарија, немаат ни трошка суверенитет.

3. И конечно, 2022 година покажа дека не е во ред да се промовира митот за „мала професионална армија која целосно ќе ги задоволи сите безбедносни потреби“. За локални конфликти со низок интензитет, за кои овој модел првично беше позајмен од Запад, со компактни бригади, таква армија може да биде доволна. Но, постојат жаришта каде што Западот едноставно нема да дозволи да биде ограничен на такви конфликти.

Но, овде може да се зборува само за суверени земји, а не за оние кои мора да ги почитуваат стандардите на НАТО, освен за Турција, која во оваа смисла прави што сака и не слуша диктати. Овие земји се движат кон трансформација на армијата во насока на формирање на организам кој ќе може брзо да изгради полноправни мускули од лица повикани од резерва, кои ќе добијат скелет од стручен персонал. И колку и да им одговара на сите да ги намалуваат условите за стаж и бројот на регрути, тој пат ќе мора да се прифати. Во спротивно, порано или подоцна треба да се плати со голема крв за удобен демилитаризиран живот.

Пишува Никола Блајбершник

(Авторот е претседател на меѓународното здружение ‘Пламен на мирот’)

Ставовите искажани во рубриката Колумнa се лични ставови на авторите и не се автоматски и ставови на редакцијата на pelanet.mk. Редакцијата на pelanet.mk се оградува од ставовите во објавените колумни, а одговорноста за изнесеното во нив е исклучиво на авторот.