Сè повеќе Starlink сателити паѓаат кон Земјата
Некогаш со восхит гледавме кон ѕвездите, сонувајќи дека таму некаде има простор за нови откритија, можеби дури и живот. Денес, ако погледнеме нагоре, веројатно нема да ги видиме ѕвездите — ќе ги видиме сателитите. Илјадници мали, метални тела што кружат околу Земјата, создавајќи нов појас од човечка амбиција, но и човечка неодговорност.
Секојдневно, по еден или два сателити од мрежата Starlink на Илон Маск паѓаат назад кон Земјата. Некогаш ќе изгориат во атмосферата, некогаш ќе стигнат подалеку. Астрономите веќе предупредуваат: ова е само почеток. Од 2019 година наваму, SpaceX лансира над осум илјади вакви уреди. Сателитите што треба да го „поврзат светот“ можеби ќе станат неговиот најнов технолошки отпад.
Сè ова личи на нова верзија на трката во вселената — само што наместо да го освојуваме универзумот, сега го затрупуваме. Орбитата станува преполна, сателитите се судираат, а некои научници предупредуваат на можноста од Кеслеров синдром – лавина од судири што би можела да создаде толку многу отпад, што човештвото би останало „заклучено“ под сопственото небо.
И додека Маск гордо најавува дека само годинава лансирал над две илјади нови сателити, Amazon веќе се подготвува за својот проект со уште три илјади. Кина има свои планови, Европа свои. Сите сакаат парче небо. Но кој ќе го исчисти тоа небо кога ќе стане пренатрупано?
Научниците предупредуваат и на друга опасност — загадувањето на атмосферата. Илјадници сателити изгорат при повторниот влез, ослободувајќи метали што можат да ја оштетат озонската обвивка. Тоа не е само прашање на физика, туку и на етика. До каде сме подготвени да одиме во име на „поврзаноста“ и „брзината на интернетот“?
Во еден извештај, Федералната управа за воздухопловство на САД дури пресмета дека до 2035 година шансите некој човек да биде погоден од вселенски отпад ќе пораснат на 61 проценти годишно. Замислете — паднат дел од сателит во дворот и вие станувате статистика на новото доба на технологијата.
Ова не е сценарио од научна фантастика, ова е реалноста што ја градиме. Со секое ново лансирање, човештвото остава уште еден слој железо, алуминиум и електроника меѓу себе и космосот. Иронијата е што додека бараме живот на други планети, го гушиме сопствениот поглед кон ѕвездите.
Можеби небото ќе остане нашето најголемо огледало. Во него веќе не се одразува бескрајот, туку нашата ненаситност. И можеби токму тогаш, кога ќе стане тешко да се погледне нагоре без да видиме паднат метал, ќе сфатиме дека вистинскиот простор што треба да го освојуваме — не е над нас, туку во нас.
Пишува Световид
Колумните се лични ставови на авторите и Pelanet.mk не носи одговорност за нив.