Механичка зора: човекот ја програмира сопствената еволуција

Во не толку далечната иднина, границата меѓу човекот и машината ќе стане замаглена линија од електрони и соништа. Така барем ветуваат луѓето од Neuralink – компанијата што, според своите приврзаници, треба да нè внесе во новата ера на мозочни интерфејси, а според критичарите, да ја отвори Пандорината кутија на технолошката етика. Деновиве, раководителот на хирургија во Neuralink, Даниш Хусаин, со невино-циничен тон на интернет изјави дека „интерфејсот човек–робот ќе се случи многу скоро“. И додека некои се воодушевени, други се прашуваат – колку е „скоро“ премногу скоро?

Хусаин се обиде да ги развее стравувањата дека Neuralink е „зла мегакорпорација“, објаснувајќи со хумор дека компанијата всушност се занимава со практични цели — како да им помогне на луѓето да извршуваат мали, секојдневни задачи што некогаш бараа раце. Но зад шегата се крие сериозна реалност: технологијата што ги спојува мислите со машините веќе е присутна во човечки тела. Според достапните податоци, дванаесет лица носат Neuralink импланти, а првиот пациент, Ноланд Арбау, првично беше сметан за херој на новата ера — човек кој со својата мисла може да управува компјутер. Неколку месеци подоцна, сепак, неговиот уред веќе не функционира како порано, и токму тука се судираат две клучни сили на современата технолошка утопија: визијата и суровата реалност.

Во исто време, Илон Маск продолжува да ја шири својата колекција на футуристички ветувања. Неговите роботи Optimus – двоножни, тромави и со израз на лице како поразен терминатор на прво тестирање – наводно треба да сочинуваат „80 проценти од идната вредност на Tesla“. Засега, тие едвај можат да се движат без да се сопнат. Идејата дека ваков робот ќе стане продолжение на човечкиот мозок, преку Neuralink, звучи повеќе како сцена од научна фантастика отколку како лабораториски експеримент. Но историјата на технологијата е полна со невозможни нешта кои наеднаш станале дел од секојдневието.

Се поставува прашањето: што ќе значи ако човекот може да управува со машина не преку тастатура или екран, туку со мисла? Дали тоа ќе биде почеток на нова еволуција, или крајот на човечката независност? Ако интерфејсот човек–робот стане реалност, тогаш границата меѓу „јас“ и „тоа“ ќе исчезне. Еден ден, можеби ќе размислиме, а некој робот – некаде во фабрика, болница или на друго место – ќе постапи наместо нас.

За сега, остануваме во зоната меѓу мит и можност. Neuralink тврди дека ќе нè направи подобри, побрзи и послободни. Но секоја револуција носи и своја цена. Прашањето е дали сме подготвени да ја платиме — не во пари, туку во нешто повредно: контрола, приватност, идентитет. Можеби вистинското прашање не е кога ќе се случи интерфејсот човек–робот, туку што ќе остане човечко во нас кога конечно ќе се случи.


1180

Задолжително

Verified by MonsterInsights