Научниците конечно открија каде се „родиле“ мистериозните метеорити што паѓаат на Земјата

Астрономите идентификуваа регион во раниот Сончев систем кој можеби претставувал вистинска „фабрика за планети“ и би можел да го објасни потеклото на некои од најнеобичните метеорити што денес паѓаат на Земјата.

Станува збор за прстенест регион што се наоѓал веднаш зад орбитата на Јупитер, богат со гас и прашина. Според новото истражување објавено во научното списание The Astrophysical Journal, токму таму се создале голем број планетезимали – цврсти тела со должина од неколку километри кои претставуваат основни градежни елементи на планетите.

Научниците откриле дека овој регион не само што произведувал планетезимали, туку создал и различни типови од нив, со различен состав и структура. Ова би можело да објасни зошто денес пронаоѓаме метеорити со значително различни карактеристики, иако потекнуваат од ист временски период во раната историја на Сончевиот систем.

„Различни типови планетезимали очигледно се формирале во истиот регион од прашинестиот и гасовит диск, но во различни временски периоди. Областа веднаш надвор од орбитата на Јупитер нудела идеални услови за тоа“, објаснува астрофизичарката Јоана Дражковска од Институтот „Макс Планк“ за истражување на Сончевиот систем.

Метеоритите како сведоци на минатото

Особено внимание привлекуваат таканаречените карбонатни хондрити – ретки метеорити богати со јаглерод. Тие се формирале меѓу два и четири милиони години по создавањето на Сончевиот систем.

Иако повеќето планетезимали исчезнале или биле исфрлени од Сончевиот систем со текот на времето, нивни фрагменти и денес стигнуваат до Земјата како метеорити. Токму анализата на овие древни космички остатоци покажала дека нивниот состав значително варирал низ времето – некои содржеле кревки зрнца прашина, додека други биле составени од многу поцврсти честички.

Со години научниците се обидувале да откријат како во толку краток временски период можеле да се создадат толку различни видови планетезимали.

Улогата на Јупитер

Новите компјутерски симулации покажуваат дека одговорот најверојатно лежи во огромното гравитациско влијание на Јупитер.

Кога Сонцето било младо, било опкружено со огромен диск од гас и прашина од кој подоцна се формирале планетите. Со својата маса, Јупитер исчистил голем дел од материјалот околу својата орбита, создавајќи празнина во таканаречениот протопланетарен диск.

Овој процес довел до формирање на регион со зголемен притисок веднаш надвор од орбитата на Јупитер – своеобразна „замка за прашина“. Во неа честичките прашина се собирале во поголеми грутки, кои постепено прераснувале во планетезимали.

Истражувачите откриле дека Јупитер дејствувал и како природна бариера: поголемите и потешки честички биле задржувани на едно место, додека помалите можеле полесно да се движат. Во комбинација со постојаното собирање материјал од веќе формираните планетезимали, овој процес довел до создавање две различни генерации на космички тела.

Нов увид во раѓањето на планетите

Според научниците, резултатите претставуваат едно од најдобрите објаснувања досега за потеклото на различните типови метеорити што ги проучуваме денес.

„Постојат силни докази дека токму ваквите замки за прашина биле главните места каде што се раѓале планетезималите во нашиот Сончев систем“, вели Дражковска.

Нејзиниот колега, космохемичарот Торстен Клајне, додава дека за првпат компјутерските симулации успешно ги репродуцирале резултатите добиени од лабораториските анализи на метеорити.

„Метеоритите се своевиден тест за теориите за создавањето на планетите. За првпат успеавме со голема прецизност да ги усогласиме компјутерските модели на раниот Сончев систем со она што го гледаме во примероците што паѓаат на Земјата“, нагласува Клајне.

Откритието претставува важен чекор кон разбирањето на тоа како настанале планетите, вклучително и Земјата, и отвора нови можности за истражување на најраните денови од историјата на нашиот космички дом.


1164

Задолжително

Verified by MonsterInsights