ВИ создаде нова генерација берзански милионери, но не сите приказни завршуваат со успех
Кога кон крајот на 2022 година се појави ChatGPT, малкумина можеа да претпостават дека вештачката интелигенција ќе предизвика една од најголемите трансформации на светските берзи во поновата историја. За само неколку години, компаниите кои обезбедуваат хардвер, софтвер и инфраструктура за развој на ВИ остварија раст каков што ретко се гледа на финансиските пазари.
Најдобар пример е Nvidia. Компанијата која долго време беше препознатлива претежно по графичките картички за компјутерски игри денес е клучен снабдувач на глобалната ВИ индустрија. Нејзините графички процесори станаа незаменлив дел од развојот на модерните системи за вештачка интелигенција, а пазарот тоа богато го награди. Инвестиција од 1.000 долари во акциите на Nvidia пред десет години денес би вредела околу 179.000 долари, што претставува еден од најимпресивните приноси во современата берзанска историја.
Но Nvidia не е единствениот добитник од ВИ револуцијата. Компаниите што произведуваат сервери, мрежна опрема и специјализирани чипови исто така забележаа огромен раст. Super Micro Computer, производител на серверски системи за дата-центри, оствари повеќекратен раст на вредноста благодарение на експлозивната побарувачка за инфраструктура потребна за тренирање и користење на ВИ модели. Слична приказна има и Broadcom, која профитира од развојот на специјализирани процесори и мрежни решенија за најголемите светски технолошки компании.
Меѓу победниците се вбројува и AMD, која успеа да го зголеми своето присуство во сегментот на дата-центри и да се наметне како алтернатива на Nvidia кај дел од најголемите клиенти во светот. Во меѓувреме, Palantir се позиционираше како една од ретките софтверски компании што успеаја успешно да ја претворат вештачката интелигенција во профитабилен бизнис модел, нудејќи напредни аналитички и ВИ платформи за влади и корпорации.
Сепак, приказната за вештачката интелигенција на берзите не е само приказна за победници. Историјата покажува дека секој технолошки бум носи и преголеми очекувања. Во изминатите години бројни компании го користеа терминот „AI“ како главна алатка за привлекување инвеститори, но многу од нив не успеаја да ги исполнат ветувањата. Дел од тие компании изгубија најголем дел од својата пазарна вредност, а некои целосно исчезнаа од пазарот.
Токму затоа, аналитичарите предупредуваат дека сегашната ВИ еуфорија треба да се набљудува со доза на претпазливост. Иако вештачката интелигенција несомнено претставува една од најзначајните технолошки промени на нашето време, не секоја компанија што се поврзува со овој сектор автоматски ќе стане следната Nvidia.
Интересно е што најголемите добитници од досегашниот ВИ бран не се компаниите кои ги создаваат најпознатите чет-ботови или апликации, туку фирмите што ја градат основата врз која тие функционираат. Производителите на чипови, сервери, дата-центри и мрежна инфраструктура се покажаа како вистинските победници на првата фаза од ВИ револуцијата.
Додека инвеститорите со нетрпение ги очекуваат идните јавни понуди на компании како OpenAI и Anthropic, останува да се види дали следниот бран на раст ќе биде предводен од креаторите на ВИ модели или повторно од оние што ја обезбедуваат инфраструктурата што ја прави вештачката интелигенција можна. Едно е сигурно – ВИ веќе не е само технолошка приказна, туку и една од најголемите инвестициски теми на денешницата.