Васил Чакаларов – легендарниот костурски војвода

На 9 јули 1913 година, кај месноста Лакото на планината Вич, во близина на Бел Камен, загина еден од најистакнатите македонски револуционери – Васил Чакаларов. Како војвода и истакнат член на Македонската револуционерна организација, тој беше симбол на борбата за слободата на Македонија, особено во Костурскиот крај.

По неговото загинување, грчките војници му ја отсекле главата и ја однеле во Лерин, каде што јавно ја изложиле извикувајќи:

„Го нема Чакаларов, ја нема Македонија! Го уништивме Чакаларов, а со него и сите Чакаларовци!“

Но историјата покажа дека Македонија продолжи да живее, а делото на Чакаларов остана трајно врежано во националната меморија.

Рани години

Васил Чакаларов е роден во 1874 година во селото Смрдеш, Костурско. Основното образование го започнал во грчко училиште, но по негово барање татко му го префрлил во бугарско егзархиско училиште. По завршувањето на четврто одделение работел со татко му како градежник низ Егејска Македонија и Грција.

Во 1894 година бил затворен во Костур, но успеал да избега и да се засолни во Бугарија. Таму работел како кондураџија, каменоделец и ѕидар, а во Шумен завршил вечерна гимназија.

Вклучување во револуционерното движење

Во 1901 година се преселил во Софија, каде што станал претседател на Костурското добротворно друштво, дел од Македонскиот комитет. Првично бил близок до врховистите, но откако увидел дека нивната политика е насочена кон интересите на Бугарската егзархија, преминал во редовите на Тајната македонско-одринска револуционерна организација (ТМОРО).

Заедно со Лазар Киселинчев воспоставувал канали за набавка и пренесување оружје од Грција за потребите на Организацијата. По Иванчовата афера бил испратен во Костурско, каде што работел со Пандо Кљашев и Лазар Москов на зацврстување на револуционерната мрежа.

Во почетокот на 1902 година Гоце Делчев, при својата инспекција во Костурско, му ја доверил задачата и понатаму да раководи со набавката на оружје. Истовремено Чакаларов активно ги организирал селските комитети и четите, организирал работилница за изработка на бомби во Смрдеш и учествувал во подготовките за претстојното востание.

Улогата во Илинденското востание

За време на Илинденското востание во 1903 година, Чакаларов бил еден од главните водачи во Костурско. Предводел здружена чета од околу 450 востаници и учествувал во повеќе значајни борби, меѓу кои ослободувањето на Клисура, борбите кај Д’мбени и Невеска.

Во екот на востанието бил иницијатор за испраќање меморандум до странските дипломати во Битола, во кој биле документирани злосторствата на османлиската војска врз населението во Костурско.

По задушувањето на востанието, заедно со сестра си Зоја, Пандо Кљашев и Лазар Киселинчев, преку Грција заминал во Бугарија.

Живот по востанието

Во 1904 година престојувал на лекување во Женева. Подоцна повторно се вклучил во политичките и организациските активности на македонското револуционерно движење. Во Софија изградил семеен дом, се оженил со Олга и добил ќерка Екатерина.

Во 1908 година бил делегат на Ќустендилскиот конгрес, а по Младотурската револуција се вратил во Македонија за да им оддаде почит на загинатите соборци.

Балканските војни и последната борба

Со почетокот на Балканските војни во 1912 година бил поставен за командант на партизанска чета во состав на Македонско-одринското ополчение. Сметал дека македонските доброволци треба да се борат на фронтот во Македонија, а не во Тракија, за да се спречи окупацијата на македонските земји.

Во Втората балканска војна повторно организирал голема чета која дејствувала во Гевгелиско, Воденско и Костурско. По неколку жестоки судири со грчките сили, четата била растурена. Иако двапати ранет, Чакаларов продолжил да се пробива кон планината Вич.

На 9 јули 1913 година, кај Бел Камен, бил смртно ранет во борба со грчките војници. По неговата смрт, главата му била отсечена и однесена во Лерин како трофеј. Подоцна, благодарение на локален црковен епитроп, таа била достоинствено погребана.

Дневникот на Чакаларов

Васил Чакаларов оставил вреден дневник во кој ја опишува својата револуционерна дејност во периодот од 1901 до 1903 година. Ракописот долго време бил чуван од неговиот роднина Лазар Киселинчев. По Втората светска војна бил подготвен за печат, но бил запленет од бугарските власти за време на политичките процеси против Трајчо Костов. Дневникот конечно бил објавен дури 52 години подоцна во Софија.

Васил Чакаларов останува една од најзначајните личности во македонското револуционерно движење. Неговата борба, пожртвуваност и трагична смрт се дел од историското наследство на Македонија и сведоштво за стремежот кон слобода и национално достоинство.

Вечна слава на војводата Васил Чакаларов.


1222

Задолжително

Verified by MonsterInsights