Јавна расправа за реформски пакет закони за дигитална трансформација: Македонија пред клучен чекор кон дигитална ера
Институциите се отвораат кон е-управување, зголемена сајбер-безбедност и ефикасни услуги за граѓаните
Во рамки на напорите за усогласување со европските стандарди и целосна дигитализација на јавниот сектор, се одржа јавна расправа на тема: „Реформски пакет на Предлог-закони за дигитална трансформација на Република Северна Македонија“. Настанот, организиран од матичната Комисија, претставуваше значаен чекор во насока на градење модерен, безбеден и функционален е-систем за управување со податоци и административни процеси.
Дневен ред: четири клучни закони за дигиталната иднина
На расправата беа презентирани и дискутирани следните предлог-закони:
Предлог-закон за електронските комуникации*
Насочен кон модернизација на регулативата за телекомуникациски услуги, интернет инфраструктура и пристап до мрежи. Законот има за цел да создаде фер и транспарентна конкуренција, поефикасна заштита на корисниците и сигурна дигитална поврзаност.
Предлог-закон за безбедност на мрежни и информациски системи*
Фокусот е на зајакнување на кибер-безбедноста, заштита на податоците и критичната дигитална инфраструктура, согласно европската NIS2 директива.
Предлог-закон за архивски материјал и архивска дејност
Обезбедува целосна модернизација на управувањето со службени документи, дигитална достапност и автоматска верификација. За првпат, дигитални документи со QR-код ќе имаат правна важност еднаква со хартиените документи, достапни за граѓаните директно од дома.
Предлог-закон за измена и дополнување на Законот за електронски документи, е-идентификација и доверливи услуги*
Овој закон ја надградува правната рамка за електронски потпис, електронски печат и атрибути за идентификација, овозможувајќи интегритет и правна сигурност при дигитална комуникација со институциите.
Од документи на шалтер, до документи од дома
Една од клучните придобивки од предложените реформи е создавање на средина во која граѓаните ќе можат да пристапуваат до административни услуги од дома, преку дигитален паричник, со електронски потпишани документи, потврдени со QR-код како елемент на автентичност. Тоа значи крај за физичките шалтери во многу сфери и трансформација на односот граѓанин–институција.
Во јавната расправа беа истакнати три главни цели:
- Креирање институции во служба на граѓаните
- Изградба на систем отпорен на корупција
- Зголемен пристап и правна сигурност при користење на јавни услуги
Следни чекори: законодавна постапка
По завршувањето на јавната расправа, Комисијата ќе ги систематизира препораките и ќе ги достави до законодавното тело. Очекувањата се дека пакетот ќе биде ставен на дневен ред за усвојување во наредниот период, со што ќе започне имплементацијата на една од најважните административни реформи во последната деценија.
Со овие закони, Северна Македонија се позиционира како држава која не само што следи европски трендови, туку активно се обидува да изгради вклучувачки, сигурен и ефикасен јавен сектор, кој го става граѓанинот во центарот на услугите. Реформата е системска, но и симболична: врата кон дигитална ера, отворена преку закон.
