Хрватските мониста во срцето на Битола

Во градот каде што времето тече низ камени калдрми и музика од гајди, Битола овие денови ја раскажува една поинаква приказна – приказна исплетена од стакло, традиција и женски раце. Во рамките на фестивалот „Илинденски денови“, Центарот за култура од Сесвете – Загреб донесе изложба која не блеска само со накит, туку и со духот на едно народно паметење.

Главната нишка на оваа изложба е хрватското стаклено монисто, кое не е само украс, туку симбол. Рачно изработено од жени – и понекогаш мажи – кои го продолжуваат занаетот на нивните баби, секое монисто е како кодирана порака од минатото. Од сите краишта на Хрватска, па сè до оние што живеат во дијаспората, делата носат отпечаток на корени, идентитет и отпорност.

„Изработуваме етно накит со стаклено зрно и традиционално ги нижиме монистата, баш како нашите претходнички,“ раскажува Вјекослава Дамјановиќ, директорка на Центарот за култура – Сесвете. Материјалите, додава таа, и денес се набавуваат од Чешка – исто како пред еден век, кога Европа уште била преплетена со тивки патишта на занаетчии.

Ова не е само изложба – ова е културно враќање. Хрватските мониста гостувале во Виена, Брисел и други европски метрополи, но ова е нивна прва појава во Битола. А токму тука, во Македонија, каде што културите се прегрнуваат со векови, нивниот говор од стакло добива нов одек.

Настанот се одржа по покана на македонско-хрватското друштво „Марко Марулиќ“ од Битола, а поддршка дојде од Централната државна канцеларија за Хрватите надвор од Република Хрватска. Ова културно поврзување не е само размена на експонати, туку дијалог на традиции.

И токму во Битола, каде што историјата шепоти низ секоја улица, монистата од Сесвете повторно оживеаја. Стаклото зборува. Треба само внимателно да се слуша.


1339

Задолжително

Verified by MonsterInsights