Кога машините ќе ја преземат работата
Една утринска шолја кафе може да отвори големи прашања. Седиш пред прозорецот, ја држиш топлата чаша и се прашуваш: дали токму оваа едноставна навика е последното нешто што ќе остане наше во свет каде што машините ќе можат сè друго?
Историјата нè учи дека луѓето секогаш стравувале од новото. Печатарската машина, автомобилот, компјутерот – секојпат изгледале како закана. А потоа станале неопходни. Така ќе биде и со вештачката интелигенција. Денес ја гледаме како чудо или опасност. Утре ќе биде алатка, природна како телефон.
Но прашањето не е дали ќе ја користиме. Прашањето е што ќе остане за нас. Машините ќе пишуваат, ќе пресметуваат, ќе лекуваат, ќе пресудуваат. Ние што ќе правиме?
Некој ќе рече – ќе создадеме нови работи. Навистина, ќе има нови професии: тренери на алгоритми, посредници меѓу моралот и машинската логика, луѓе што ќе ја надгледуваат вистината. Но и тоа е само преодно решение. Машините учат брзо. Многу побрзо од нас.
Значи, човекот ќе мора да ја редефинира идејата на труд. Наместо часови и произведени единици, трудот ќе се мери во идеи, во креативност, во непредвидливост. Тоа е нашата предност. Машината е совршена во повторување. Но човекот е совршен во грешка.
И токму таму е клучот. Ние ја сакаме несовршеноста. Совршена симфонија од алгоритам ќе звучи ладно. Совршен роман ќе изгледа празно. Ние ја бараме грешката во тон, здивот пред зборот, трепетот на слабоста. Тоа е човечкото лице во уметноста. И токму затоа луѓето секогаш ќе ја избираат несовршената вистина пред совршената симулација.
Секако, ќе има и економска борба. Кој ќе заработува кога машините ќе работат? Ќе има ли универзален основен приход? Или богатството ќе се концентрира во неколку раце? Тоа се прашања за политичари, за економисти, но и за сите нас. Зашто иднината нема да дојде одеднаш. Ќе влегува во секојдневието капка по капка.
И можеби токму тогаш ќе ја откриеме новата смисла на животот. Ако машините ни го земат трудот, можеби ќе ни вратат нешто друго – времето. Време за уметност, за наука, за игра, за едноставни радости како утринското кафе.
Зашто машината може да приготви совршено еспресо. Но не може да ја почувствува топлината на филџанот, ниту задоволството од првата голтка. Тоа е наша привилегија. Нашата несовршена, но вистинска човечка радост.
И додека ја довршувам чашата, мирен сум. Машините можат да научат сè. Само не и како е да бидеш човек.
Пишува Световид